Χρονικόν Κύπρου

Το Χρονικόν της Κύπρου γράφτηκε από τον γνωστότερο και σπουδαιότερο χρονικογράφο του 15ου αιώνα, τον Λεόντιο Μαχαιρά. Υπήρξε ευνοούμενος της φραγκικής αυλής και πολλά από τα γεγονότα που εξιστορεί στο Χρονικόν, είχε την ευκαιρία να τα γνωρίσει από πρώτο χέρι. Εκτός από τα πολιτικά και κοινωνικά γεγονότα της εποχής, το Χρονικόν μας παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για την μεσαιωνική κυπριακή διάλεκτο την περίοδο της Φραγκοκρατίας. Τα γεγονότα καλύπτουν την περίοδο από την εποχή επίσκεψης της Αγίας Ελένης στην Κύπρο (4ος αιώνας) μέχρι τον θάνατο του βασιλιά της Κύπρου Ιωάννη Β΄ (1458). Όπως είναι φυσικό, τα γεγονότα που συμπίπτουν με την εποχή του Μαχαιρά περιγράφονται αναλυτικότερα [γεγονότα της βασιλείας του Πέτρου Β΄ (1369) μέχρι το 1458]. Αν και ευνοούμενος των Φράγκων αφεντάδων, ο Μαχαιράς στηλιτεύει την βιαιότητα που επέδειξαν οι Φράγκοι απέναντι στους Έλληνες. Κατηγορεί επίσης ευθέως τους ελληνορθόδοξους εκείνους που ασπάσθηκαν τον καθολικισμό με γνώμονα την απόκτηση προνομίων. Ο Μαχαιράς αν και υπηρετεί εξ ανάγκης την λατινοκρατία, εντούτοις δεν φαίνεται να την υπηρετεί τυφλά. Παραμένει Έλληνας και Ορθόδοξος. Το Χρονικόν είναι γεμάτο ζωντανές εξιστορήσεις, διάλογο, αγιολογικές και τοπικού ενδιαφέροντος ιστορίες, θρύλους, μύθους, διαδόσεις, βασιλικές ερωτικές περιπέτειες, δολοπλοκίες και ίντριγκες ιπποτών, με σκοπό να ευχαριστηθεί ένα κοινό πολυεθνικό. Μία από τις πολλές ενδιαφέρουσες εξιστορήσεις του Χρονικού αναφέρεται στην ανεύρεση του Τιμίου Σταυρού από την Αγία Ελένη καθώς και στην επίσκεψή της στο νησί της Κύπρου, πριν μεταβεί στην Ιερουσαλήμ για να τον αναζητήσει.