Hout aan de Zaan

De Zaanstreek is vooral bekend door de levensmiddelen industrie en in de vorige eeuw ook door de houthandel en de houtverwerkende industrie. Deze laatste tak is mede door schaalvergroting en globalisering voor het grootste deel verdwenen. Veel stedelijke uitbreidingen zijn gekomen op plekken waar vroeger de houthandel actief was. De geschiedenis was tot op heden vrij fragmentarisch beschreven en door omstandigheden was het niet mogelijk om in het eerder verschenen boek “Van wind naar stoom” hieraan veel aandacht te schenken. Veel materiaal was reeds verzameld en mede door een initiatief uit de sector is dit boek tot stand gekomen. Immers alle begon met de houtverwerking ook met windmolens. De vinding van Cornelis Corneliszoon van Uitgeest in 1592 heeft grote gevolgen gehad voor de Zaanse economie. Immers de Zaan was een toegankelijke rivier waar balken konden worden opgeslagen, voldoende wind in het lage polderland. Rond 1700 telde men 330 zaagmolens, een verschil met 1909 toen er nog 6 met windkracht waren en 21 stoomzagerijen. Tot de Eerste Wereldoorlog was de Zaanstreek toon aangevend daarna werd in veel landen de verwerking zelf ter hand genomen. Verdere afbrokkeling van deze positie kwam in de jaren zestig van de twintigste eeuw toen door nieuwe transport methoden en verwerking er veelal geen balken meer kwamen maar kant en klare pakketten. De vele kleinere bedrijven werden door veranderingen in de markt ook vaak gedwongen tot fusies om zich te kunnen handhaven. Hierdoor verdwenen veel bekende namen van het toneel. Zoals b.v. Bruynzeel, deze firma was ooit een van de grootste werkgevers van de Zaanstreek.