Toplumsal Tarih

1917 Rus Devrimi’nden sonra kaçan “Beyaz Ruslar”ın birçoğunun yolu İstanbul’a düşmüştü. Bu göçmenler arasındaki birçok sanatçının yerleştikleri Beyoğlu’ndaki hayatlarını, şehrin kültürel hayatına tesirlerini, verdikleri eserleri ve faaliyetlerini Ekaterina Aygün’ün itinalı çalışmasından öğreniyoruz. Mehmet Ö. Alkan, dinler tarihi alanında verdiği eserlerle sivrilmiş bir şahsiyeti, Ali Hilmi Ömer Budda’yı yaşamı ve özgün fikirleriyle tekrar gün ışığına çıkartıyor. Buda’nın Türk kökenli olduğunu ileri süren ve ondan ilhamla Budda soyadını alan A. Hilmi Ömer Bey, farklı teolojik yaklaşımıyla dikkat çekiyor. Halil İbrahim Kılıç, 1946 seçimleri öncesinde CHP milletvekili adayları belirlenirken, adaylar hakkındaki parti içi şikayet ve tavsiye mektuplarının içeriğini parti içi denetim mekanizması bağlamında inceliyor. Farklı disiplinlerdeki eserleri ve siyasal eylemleriyle döneminin bilinen figürlerinden biri olan olan İsmet Sungurbey’in hukuk dilinin öz Türkçeleştirilmesine ilişkin çabalarını Tarık Özcan’ın kaleminden okuyoruz. Murat Turan, yüzyıl arayla İstanbul ve Ankara’da arşiv malzemelerinin kayboluşunun hüzünlü hikayesini anlatıyor. Özge Calafato, Cumhuriyetin ilk yıllarındaki “vernaküler fotoğrafları” mercek altına alarak bunların toplumsal tarih çalışmaları açısından nasıl verimli bir mecra teşkil ettiğini bizlere ispat ediyor. Hüsniye Gülsev Koç, 19. yy. sonu-20. yy. başında İstanbul edebiyat çevreleri içerisinde şiirleriyle ve entelektüel-kültürel birikimiyle temayüz eden, Osmanlı kadın hareketinin de önemli figürlerinden Nigar Hanım’ın yaşamını, eserlerini ve müstesna konumunu bizlere aktarıyor. Oğuz Koçyiğit, Rıdvan Gölcük ve Kemal Çibuk yazılarında Bizans dönemi dinsel ve toplumsal yaşantısında önemli bir yeri olan Kutsal Hac yolcuğunu Çanakkale Troya Müzesi’de bulunan iki dinsel hediyelik eşya (Ampulla) üstünden yorumluyor. Geçtiğimiz 30 Nisan’da kaybettiğimiz Türkiyat Araştırmaları hocası Prof. Dr. Nadir Devlet’i öğrencisi Ayşegün Soysal’ın yazısıyla anıyoruz.Resimdeki tatlar serisinde Emine Önel Kurt ve Zerrin İren Boynudelik bu kez etin hangi sofralarda nasıl yer bulduğuna, kimi zaman sınıfsal, kimi zaman dinsel, kimi zaman da sıradan olana dair nasıl bilgiler barındırdığına odaklanıyor.