Allemansvijand en zijn vriend

De wereldreiziger Gulliver, een literaire fantasie van Jonathan Swift, deelde met de veelzijdige auteur Niccolò Macchiavelli, de theoreticus van de empirische wetenschap Francis Bacon en de Nederlandse romanschrijver W.F. Hermans een chronische ergernis aan menselijk gezelschap. Eenmaal aangeland bij volkeren van bovenmenselijke redelijkheid en deugd was hem echter de zegen gegund van een sociaal verkeer op voet van vriendschappelijkheid en wederzijdse achting. Voor de drie anderen wenkte dezelfde sociale zegen, maar slechts vanaf een toneel van de eigen fantasie. Tegenstrijdig met het gewone sociale ervaren was de zegen echter bij alle vier. Dit essay van de kunsthistoricus en essayist Hans Sizoo bekijkt het viertal en de tegenstrijdigheid in het ervaren van elk van hen van nabij en gaat op zoek naar een achtergrond. En het legt een verband met een algemeenheid in het menselijke ervaren en fantaseren waarbinnen deze enkele tegenstrijdigheid niet eens zo bijzonder blijkt te zijn.