Fan­ta­sma­go­rie ro­man­tycz­ne

Za­nim przej­dę do dra­ma­tu, któ­ry jest przed­mio­tem mo­ich roz­wa­żań, za­trzy­mam się nad wcze­śniej­szy­mi utwo­ra­mi Sło­wac­kie­go, w któ­rych mo­tyw Spar­ty zaj­mu­je szcze­gól­ne miej­sce, gdyż z nich wła­śnie w la­tach póź­niej­szych wy­pły­nie póź­niej te­mat spar­tań­ski i po­stać bo­ha­ter­skie­go kró­la-re­for­ma­to­ra. Kult nie tyl­ko dla Spar­ty, ale dla an­tycz­nej Hel­la­dy, wy­niósł Sło­wac­ki z dzie­ciń­stwa, gdy jako ośmio­let­ni chło­piec prze­czy­tał Ilia­dę w prze­kła­dzie Dmo­chow­skie­go. Epos o mi­tycz­nych bo­ha­te­rach wpły­nął na wy­ob­raź­nię nad­wraż­li­we­go dziec­ka. Na ukształ­to­wa­nie wie­dzy o sta­ro­żyt­no­ści wpływ mia­ła rów­nież na­uka w Gim­na­zjum Wi­leń­skim, lek­cje li­te­ra­tu­ry księ­dza Czer­skie­go i hi­sto­rii wy­kła­da­nej przez pro­fe­so­ra Wasz­kie­wi­cza. Pod­czas na­uki w gim­na­zjum po­znał Sło­wac­ki Ży­wo­ty sław­nych mę­żów Plu­tar­cha, a póź­niej praw­do­po­dob­nie pod­czas po­by­tu w Szwaj­ca­rii w 1835 roku prze­czy­tał fran­cu­ski prze­kład dzie­ła hi­sto­ry­ka z Che­ro­nei. Był to za­pew­ne prze­kład Amy­ota z 1801 roku. Z lek­tu­ry Plu­tar­cha czer­pał bę­dzie wie­dzę o Spar­cie w cza­sach Agi­sa IV i o sa­mym kró­lu. Roz­czy­ty­wał się rów­nież w pra­cach swe­go ojca Eu­ze­biu­sza, wy­da­nych w 1826 roku przez Le­ona Bo­row­skie­go. Nie­wąt­pli­wie lek­tu­ra dzieł nie­ży­ją­ce­go już ojca, ukształ­tu­je kult bo­ha­te­rów hel­leń­skich. Mło­dy po­eta zwie­dza­jąc Gre­cję, prze­ka­zu­je ci­chy, łza­wy po­kłon swe­go ojca.