Vrouw des huizes

Overal ter wereld zorgen vrouwen voor het huishouden, maar nergens is de huisvrouw zo'n begrip als in Nederland. De Hollandse huisvrouw heeft naam gemaakt met haar bazigheid, ondernemingszin, bewegingsvrijheid, huiselijkheid en vooral haar properheid. Op dit moment werken in Nederland veel meer vrouwen in deeltijd dan elders; zij combineren hun baan met de zorg voor de kinderen. Houdt dat misschien verband met de sterke traditie van de Hollandse huisvrouw?

De Nederlandse samenleving was al vroeg georganiseerd in kleine wooneenheden: jonge mensen vormden een huishouden zodra ze een eigen woning hadden. Voor het houden van zo'n eigen huis was de huisvrouw cruciaal. Van oudsher had zij geen tijd om dagenlang in de keuken te staan, maar besteedde wel veel aandacht aan het schoonhouden van huis en omgeving. Ze was niet belezen of erudiet, maar kon wel goed rekenen en organiseren. Ze had weinig talent voor ondergeschiktheid, maar was niet te beroerd om huishoudelijk werk te doen.

Historica Els Kloek laat zien hoe de rol van de huisvrouw zich in de Nederlandse geschiedenis steeds heeft gevoegd naar de omstandigheden van de tijd. Daarmee verklaart zij hoe de ondernemende huisbestierster van toen zich ontwikkelde tot de in deeltijd werkende zorgmoeder van nu.

Els Kloek (1952) is verbonden aan de Universiteit Utrecht. Zij is tevens werkzaam bij het Instituut voor Nederlandse Geschiedenis in Den Haag, waar zij leiding geeft aan het Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland (www.vrouwenlexicon.nl) en aan het Biografisch Portaal van Nederland (www.biografischportaal.nl)