Alles ging aan flarden. Het oorlogsdagboek van Klaartje de Zwarte-Walvisch

Bij de voorbereidingen voor de dit najaar uit te zenden tv-serie De Oorlog stuitte een onderzoeker van de NPS vorig jaar in het Joods Historisch Museum op een bijzonder dagboek. In dit dagboek, geschreven in de eerste helft van 1943, beschrijft een joodse vrouw haar rampzalige ervaringen op weg naar de vernietiging. Na haar arrestatie wordt ze enige tijd vastgehouden in de Hollandse Schouwburg in Amsterdam. Elke dag noteert ze de taferelen van wanhoop op die verzamelplaats voor joden. Daarna verblijft ze drie maanden in Vught. Ze schrijft er vrijwel elke dag, over de dwangarbeid, de wreedheid van de bewakers en het gruwelijke kindertransport, waarvan ze begin juni 1943 ooggetuige is. Haar dagboek is in feite een lange aanklacht tegen haar vervolgers, geschreven in een directe, rauwe stijl. Na uitvoerig speurwerk is vast komen te staan wie dit unieke document geschreven heeft: Klaartje de Zwarte-Walvisch. Een joodse vrouw uit Amsterdam, naaister van beroep. Ze is niet ouder geworden dan 32 jaar. Ze werd gedeporteerd, van Vught naar Westerbork, en van daar naar Sobibor. Haar dagboek bleef lang verborgen, maar ziet nu het licht: een aangrijpende getuigenis uit de eerste hand van een van de 102.000 Nederlandse slachtoffers van de holocaust.